Giriş

Bu rehber, Python öğrenmeye yeni başlayanlar için 10 kısa ve doğrudan çalıştırılabilir kod snippet'i sunar. Her örnek kısa bir açıklama, nasıl çalıştırılacağı ve üzerinde güvenle deneyebileceğiniz küçük değişiklikler içerir. Benzer örnek koleksiyonları ve daha fazla örnek için bakabilirsiniz: Tasarım Kodlama ve Codingem.

Ön koşullar

• Bilgisayarınızda Python 3 yüklü olmalı (https://www.python.org/).
• Terminal/komut satırı veya çevrimiçi bir REPL (ör. https://replit.com/) kullanabilirsiniz.
• Her örneği ayrı bir dosyaya kaydedip çalıştırmak için: python3 dosya_adı.py komutunu kullanın.

1) Merhaba Dünya

Açıklama: Ekrana basit bir metin yazdırma. Her programlama dilinde ilk adım.

print("Merhaba, Dünya!")

Çalıştırma: Dosyayı kaydedin (ör. merhaba.py) ve python3 merhaba.py komutuyla çalıştırın.

Beklenen çıktı:
Merhaba, Dünya!

Deneyin: Yazıyı bir değişkene atayıp f-string ile kişiselleştirin.

2) Kullanıcıdan isim alıp selamlaşma

Açıklama: input() ile kullanıcı etkileşimi; basit string işleme.

name = input("Adınızı girin: ")
print(f"Merhaba, {name}!")

Not: REPL'de doğrudan girdi girin; terminalde çalıştırırken komut satırından isim isteyecektir.

3) İki sayıyı toplama

Açıklama: Kullanıcı girdisini sayıya çevirme ve toplama işlemi.

a = float(input("Birinci sayı: "))
b = float(input("İkinci sayı: "))
print("Toplam:", a + b)

Deneyin: int() yerine float() kullanarak ondalıklı sayıları destekleyin; hatalara karşı try/except ekleyin.

4) Bir sayının karesini hesaplama

Açıklama: Üs alma operatörünün (**) kullanımı.

n = float(input("Bir sayı girin: "))
print(f"{n}^2 =", n ** 2)

Deneyin: Karekök için n ** 0.5 veya math.sqrt() kullanın (math modülünü import math ile ekleyin).

5) Faktöriyel (fonksiyon ve döngü)

Açıklama: Döngüler ve fonksiyon tanımlama pratiği. Bu örnek negatif girişleri basitçe ele alır.

def faktoriyel(n):
if n < 0:
return None
sonuc = 1
for i in range(2, n + 1):
sonuc *= i
return sonuc

n = int(input("Pozitif bir tam sayı girin: "))
print(f"{n} sayısının faktöriyeli: {faktoriyel(n)}")

Deneyin: Rekürsif bir fonksiyon yazmayı veya math.prod ile alternatif hesaplamayı uygulayın.

6) Asal sayı kontrolü

Açıklama: Koşullar ve verimli kontrol için karekök sınırının kullanımı.

def asal_mi(n):
if n <= 1:
return False
i = 2
while i * i <= n:
if n % i == 0:
return False
i += 1
return True

n = int(input("Bir tam sayı girin: "))
if asal_mi(n):
print(f"{n} bir asal sayıdır.")
else:
print(f"{n} bir asal sayı değildir.")

Deneyin: Daha büyük sayılar için optimizasyonlar veya for döngüsü ile çözüm yazın.

7) Fibonacci dizisi (ilk n terim)

Açıklama: Döngüyle ardışık değer oluşturma ve listeye ekleme.

def fibonacci(n):
seq = []
a, b = 0, 1
for _ in range(n):
seq.append(a)
a, b = b, a + b
return seq

n = int(input("Kaç terim yazdırılsın? "))
print(f"İlk {n} Fibonacci terimi: {fibonacci(n)}")

Deneyin: Dizideki n'inci terimi doğrudan hesaplayan formülleri araştırın veya matris üs alma ile hızlandırmayı inceleyin.

8) Pozitif / Negatif / Sıfır kontrolü

n = float(input("Bir sayı girin: "))
if n > 0:
print("Pozitif")
elif n < 0:
print("Negatif")
else:
print("Sıfır")

Deneyin: Kullanıcıdan bir liste alıp her bir eleman için sınıflandırma yapan küçük bir program yazın.

9) Mutlak değer (builtin ve manuel)

Açıklama: Python'da yerleşik abs() fonksiyonu ve manuel hesaplama.

n = float(input("Bir sayı girin: "))
print("abs() ile mutlak değer:", abs(n))
# Manuel yöntem:
if n < 0:
print("Manuel:", -n)
else:
print("Manuel:", n)

Deneyin: Listelerdeki tüm değerlerin mutlaklarını almak için liste anlama kullanın: [abs(x) for x in liste].

10) Basit liste işlemleri: sıralama, toplam, liste anlama

Açıklama: Veri yapıları — listeler üzerinde sık yapılan işlemler.

nums = [3, 1, 4, 1, 5]
print("Orijinal:", nums)
print("Sıralı:", sorted(nums))
print("Toplam:", sum(nums))
squares = [x * x for x in nums]
print("Kareleri:", squares)

Deneyin: Kullanıcıdan sayı listesi alıp aynı işlemleri uygulayan bir program yazın; negatif ve ondalıklı değerlerle test edin.

Hızlı hata ayıklama ipuçları

• ValueError: int() veya float() dönüşümlerinde kullanıcı metin girerse oluşur. Girdi dönüşümlerini try/except ile sarın.
• IndentationError: Python girintilemeye duyarlıdır; bloklarda tutarlı boşluk (genellikle 4 boşluk) kullanın.
• Deneme yaparken küçük adımlarla ilerleyin: önce değişkenleri yazdırın, sonra fonksiyonlara geçin.

# Girdi hatalarını yakalamak için basit örnek
try:
n = int(input("Sayı: "))
except ValueError:
print("Lütfen bir tam sayı girin.")

Nasıl alıştırma yapılmalı? Kısa yol haritası

1. Her örneği çalıştırın ve beklenen çıktıyı doğrulayın.
2. Küçük değişiklikler yapın: farklı girişler, ek kontroller, fonksiyonlaştırma.
3. Öğrendiklerinizi bir küçük proje haline getirin (ör. küçük hesap makinesi veya metin oyunları).

Kaynaklar ve daha fazla örnek

Benzer ve daha fazla örnek koleksiyonları için şu sayfaları inceleyebilirsiniz: Tasarım Kodlama, Codingem ve Yazılım Kodlama.

Not: Bu örnekler öğrenme amaçlıdır. Gerçek dünya uygulamaları için girdi doğrulama, hata yönetimi ve birimler arası test gibi ek adımlar gereklidir.